Türkmen halky asyrlar boýy bedewiň sport ukyplaryny kämilleşdirip gelipdir. Häzirki wagtda ýurdumyzda atçylyk sportunyň birnäçe ugurlary, aýratyn hem at çapyşyklary, päsgelçiliklerden böküp geçmek (konkur) we at üstündäki milli oýunlar uly meşhurlyga eýedir.
Atçylyk sportunyň esasy ugurlary:
– At Çapyşyklary: Bu türkmenleriň iň gadymy we iň gowy görýän sport görnüşidir. Bedewleriň tizlik we dözümlilik ukyplaryny açyp görkezýän bu ýaryşlar, her ýyl Halkara atçylyk sport toplumlarynda ýokary derejede geçirilýär.
– Konkur (Päsgelçiliklerden böküp geçmek): Ahalteke bedewleri özüniň çeýeligi we duýgurlygy bilen bu sport görnüşinde uly üstünlikler gazanýar. Ýurdumyzda bu sportuň maddy-tehniki binýady döwrebaplaşdyrylyp, halkara derejeli ýaryşlar gurnalýar.
– Milli at üstündäki oýunlar: “Galkynyş” atly milli at üstündäki oýunlar toparynyň görkezişleri dünýä belli. Atyň üstünde dürli çylşyrymly hereketleri (jigitowka) ýerine ýetirmek türkmen jigitleriniň edermenligini we at bilen bolan ruhy baglanyşygyny görkezýär.
Döwrebap atçylyk toplumlar:
Türkmenistanyň her welaýatynda iň döwrebap enjamlar bilen üpjün edilen atçylyk sport toplumlary gurlup ulanmaga berildi. Bu toplumlarda bedewleri seýislemek, türgenleşdirmek we halkara ýaryşlary geçirmek üçin ähli şertler bar. Şeýle hem, ýurdumyzda atçylyk sporty boýunça ýokary derejeli türgenleri, seýisleri we hünärmenleri taýýarlamak üçin ýörite okuw merkezleri hereket edýär.
Halkara hyzmatdaşlyk:
Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň döredilmegi, türkmen bedewleriniň dünýä derejesindäki şöhratyny has-da artdyrdy. Ýylda geçirilýän “Ýylyň iň owadan ahalteke bedewi” atly halkara gözellik bäsleşigi dünýäniň atşynaslarynyň ünsüni Türkmenistana çekýär.
Atçylyk sporty diňe bir fiziki maşklaryň toplumy bolman, eýsem halkymyzyň mergenlik, batyrlyk we çalasynlyk ýaly asylly häsiýetlerini dabaralandyrýan medeni mirasydyr.
ÝAKUBJANOW Ylýas,
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň
dil öwreniş bölüminiň 107-nji okuw toparynyň talyby.
