Häzirki wagtda dünýä ykdysadyýeti düýpli özgerişler döwrüni başdan geçirýär. Bu özgerişleriň merkezinde bolsa maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalaryna esaslanýan sanly ykdysadyýet durýar. Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň 2019 — 2025-nji ýyllar üçin Konsepsiýasynyň kabul edilmegi, ýurdumyzyň bu ugurda dünýäniň öňdebaryjy döwletleriniň hataryna goşulmagyna uly itergi berdi. Sanly ykdysadyýet — bu diňe bir tehnologiýa däl, eýsem has netijeli, tiz we tygşytly ösüşiň täze nusgasydyr.
Sanly ykdysadyýetiň esasy aýratynlygy maglumatlaryň elektron görnüşde işlenilmegi we amallaryň awtomatlaşdyrylmagydyr. Bu ulgam önümçilikden başlap, hyzmatlar edarasyna çenli ähli ugurlary öz içine alýar. Sanly ulgam arkaly resminama dolanyşygy çaltlaşýar, kagyz sarp edilişi azalýar we iň önemlisi, adam faktorynyň ýalňyşlyklarynyň öňi alynýar. Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň talyplary hökmünde biz sanly ulgamyň işewürlikde nähili uly mümkinçilikler açýandygyny öwrenýäris.
Elektron söwda (e-commerce), sanly marketing we bulut tehnologiýalary (cloud computing) häzirki zaman telekeçiliginiň aýrylmaz bölegidir. Sanly ykdysadyýet telekeçilere öz harytlaryny we hyzmatlaryny çäksiz giňişlikde mahabatlandyrmaga hem-de satuwa çykarmaga mümkinçilik berýär. Şeýle hem, nagt däl hasaplaşyklaryň, onlaýn bank hyzmatlarynyň we sanly platformalaryň ösmegi ýurdumyzyň maliýe ulgamynyň durnuklylygyny we aýdyňlygyny has-da berkidýär.
Ýurdumyzda sanly ykdysadyýetiň kämilleşmegi ýaş hünärmenlerden täzeçe pikirlenmegi we IT-sowatlylygyny talap edýär. Emeli intellekt, blokçeyn tehnologiýalary we uly maglumatlar (Big Data) bilen işlemek ukyby geljekki ykdysatçylaryň we telekeçileriň bäsleşige ukyplylygyny artdyrýar. Sanly ykdysadyýet ylym we bilim bilen utgaşanda, ol ýurduň ykdysady ösüşiniň we rowaçlygynyň iň täsirli guralyna öwrülýär.
Biz — ýaş nesil, sanlylaşdyrmak syýasatynyň işjeň gatnaşyjylary bolmalydyrys. Sebäbi sanly ykdysadyýet — bu biziň geljegimizdir, döwrüň täze talybydyr we ýurdumyzyň dünýäniň ykdysady giňişliginde eýelejek mynasyp ornudyr. Arkadagly Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda sanly ulgamyň ösdürilmegi bilen, Türkmenistan özüniň täze taryhy eýýamynda has belent sepgitlere ýeter.
OMAROWA Mähri,
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň
dil öwreniş bölüminiň 107-nji okuw toparynyň talyby.
