Häzirki zaman dünýäsinde maglumat iň gymmatly serişdeleriň birine öwrüldi. Sanly ykdysadyýetiň, awtomatlaşdyrmagyň we innowasiýalaryň pajarlap ösýän eýýamynda islendik önümçiligi, logistikany ýa-da telekeçilik ugruny maglumat ulgamlary (Information Systems) bolmazdan göz öňüne getirmek mümkin däl. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda ýurdumyzda sanlylaşdyrmak syýasaty uly sepgitlere ýetdi. Biz — ýaş nesil hem bu ugurda döwrebap bilim alyp, maglumat ulgamlarynyň mümkinçiliklerini çuňňur öwrenýäris.
Maglumat ulgamy — bu maglumatlary ýygnamak, saklamak, işlemek we olary durnukly dolandyryş çözgütlerini kabul etmek üçin ulanmak dizaýnyna eýe bolan tehnologik düzümdir. Häzirki wagtda kärhanalarda ulanylýan resource meýilleşdiriş (ERP) ulgamlary, haryt we ammar dolanyşygyny onlaýn sazlaýan programmalary we maglumatlar bazasyny dolandyrmak ulgamlary (DBMS) munuň aýdyň mysallarydyr.
Maglumat ulgamlarynyň önümçilige we dolandyryşa ornaşdyrylmagy aşakdaky esasy innowasion artykmaçlyklary berýär:
1. Awtomatlaşdyrmak we tizlilik: Adam güýjüni talap edýän mehaniki işleri sanly ulgama geçirmek arkaly wagt tygşytlanýar we ýalňyşlyklar minimal derejä düşürilýär.
2. Real wagtly gözegçilik (Real-time tracking): Ammarlardaky haryt galyndylaryna, maliýe akymlaryna we işgärleriň görkezijilerine islendik wagtda we islendik ýerden onlaýn gözegçilik edip bolýar.
3. Dogry kararlary kabul etmek: Uly maglumatlar (Big Data) seljerilip, geljekki islegleri we ykdysady ösüş gidişini öňünden çykarmaga (forecasting) mümkinçilik döreýär.
Ýurdumyzda sanly bilim ulgamynyň we programma üpjünçiliginiň ösmegi ýaş programmistleriň we innowatorlaryň täze neslini ýetişdirýär. “Smart City” (Akylly şäher) konsepsiýalary, bulut tehnologiýalary (Cloud computing) we kiberhowpsuzlyk ulgamlary häzirki wagtda maglumat tehnologiýalarynyň iň döwrebap ugurlarydyr.
Talyp ýaşlar hökmünde biz geçirilýän IT bäsleşiklerinde we hakatonlarda önümçilik meselelerini çözýän täze maglumat ulgamlarynyň proýektlerini taslaýarys. Python, SQL ýaly döwrebap programlaşdyrmak dillerini we maglumatlar bazalaryny öwrenmek arkaly, milli önümçiligimize we hususy pudagymyza degişli bolan programma çözgütlerini döretmäge çalyşýarys.
Maglumat ulgamlary — bu diňe bir tehniki gural däl, eýsem durnukly ykdysady ösüşiň we innowasion geljegiň iň ygtybarly binýadydyr. Biz — ýaşlar, döwletimiziň döredip berýän giň mümkinçiliklerinden we döwrebap bilim gurşawyndan peýdalanyp, maglumat tehnologiýalary sahasynda kämil hünärmenler bolup ýetişeris we eziz Watanymyzyň sanly kuwwatyny has-da dabaralandyrarys.
Ýaşlaryň innowasion gözleglerine uly ýol açan, ylym-bilim ulgamyny sanlylaşdyrmakda bimöçber işleri amala aşyrýan hormatly Prezidentimiziň we Gahryman Arkadagymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun!
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň dil öwreniş bölüminiň 117-nji okuw toparynyň talyby Jöwza Kämilow we halypa mugallymy Myrat Hudaýberdiýew.
