Halkara atçylyk sporty (FEI – Halkara Atçylyk Sporty Federasiýasy tarapyndan dolandyrylýan) dünýäniň iň abraýly sport görnüşleriniň biri hasaplanýar. Bu sport görnüşi Olimpiýa oýunlarynyň düzümine girip, adamyň we atyň arasyndaky doly düşünişmegi, sazlaşygy we özara ynamy talap edýän ýeke-täk sportdur.
Halkara derejeli esasy ugurlar:
– Päsgelçiliklerden böküp geçmek (Konkur): Bu ugur dünýäde iň meşhur atçylyk sporty hasaplanýar. At we çapyksuwar bellenen wagtda dürli beýiklikdäki päsgelçiliklerden hatasyz geçmelidir. Ahalteke bedewleri özüniň “uçýan” böküşleri bilen bu ugurda halkara rekordlaryny täzelemäge ukyplydyr.
– Atly maşyklar (Dressage): Bu sport görnüşi atçylyk sungatynyň “baleti” diýlip atlandyrylýar. At çapyksuwaryň iň uly bolmadyk yşaratlaryna eýerip, dürli çylşyrymly we owadan hereketleri ýerine ýetirmelidir.
– Atly köpçapuşyk (Eventing): Bu üç günlük ýaryş bolup, öz içine atly maşyklary, kross (tebigy päsgelçilikli meýdan) we konkur ýaryşlaryny alýar. Bu atyň dözümliliginiň we ähli taraplaýyn taýýarlygynyň iň ýokary synagydyr.
Türkmen bedewleriniň halkara meýdançasyndaky orny
Türkmenistan dünýä atçylyk sportunyň ösmegine ägirt uly goşant goşýan döwletdir. Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen esaslandyrylan “Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasy” häzirki wagtda dünýäniň onlarça döwletinden atşynaslary, alymlary we sportçylary birleşdirýär.
Ahalteke bedewleriniň halkara sportundaky üstünlikleri taryha altyn harplar bilen ýazylypdyr. Mysal üçin, meşhur “Absent*” atly ahalteke bedewi Olimpiýa oýunlarynyň çempiony bolup, “Dünýäniň iň gowy sport aty” diýen ady alypdyr. Bu günki günde bolsa, ýurdumyzyň “Galkynyş” milli at üstündäki oýunlar topary dünýäniň iň uly sirk we sport festiwallarynda (Italiýa, Hytaý, Russiýa we ş.m.) baş baýraklara mynasyp bolup, türkmen atçylyk sungatynyň mertebesini arşa göterýär.
Sanly tehnologiýalar we sport
Halkara atçylyk sporty häzirki wagtda innowasiýalar bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr. Bedewleriň türgenleşigine sanly ulgam arkaly gözegçilik etmek, olaryň iýmitini we saglygyny ýörite datçikler arkaly barlamak, şeýle hem wirtual atçylyk simulýatorlaryny ulanmak sportuň hilini has-da ýokarlandyrýar. Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň talyplary hökmünde biz bu pudakda sanly çözgütleriň we halkara marketinginiň ähmiýetini uly gyzyklanma bilen öwrenýäris.
Halkara atçylyk sporty — bu dostlugyň, parahatçylygyň we gözelligiň sportudyr. Türkmenistanyň bedewleri bolsa bu dünýä şöhratynyň ganatydyr.
ÖWEZMYRADOW Baýramberdi,
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň
dil öwreniş bölüminiň 107-nji okuw toparynyň talyby.
