BIZE YAZYARLAR

Döwrebap usullar — rus dilini öwretmegiň netijeli ýoly

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýaş nesliň daşary ýurt dillerini öwrenmegine aýratyn üns berilýär. Bu babatda umumybilim berýän mekdeplerde rus diliniň döwrebap usullar arkaly okadylmagy hem möhüm ähmiýete eýedir. Dil öwrenmek diňe bir sözleri ýa-da grammatik gurluşlary ýatlamak bilen çäklenmän, eýsem, okuwçylaryň erkin pikir alyşyp bilmegini, dürli ýagdaýlarda dili işjeň ulanmagyny üpjün etmelidir.
Soňky ýyllarda bilim ulgamynda sanly tehnologiýalaryň giňden ornaşdyrylmagy rus dilini okatmagyň mümkinçiliklerini has-da artdyrdy. Sapaklaryň dowamynda multimedia serişdeleriniň, interaktiw tagtalaryň, dürli elektron platformalaryň ulanylmagy okuwçylaryň sapaga bolan gyzyklanmasyny ýokarlandyrýar. Şeýle usullar arkaly okuwçylar diňe teoriýa bilen çäklenmän, eşidiş, okamak, ýazmak hem-de gepleşik endiklerini bir wagtda ösdürmäge mümkinçilik alýarlar.
Rus dilini öwretmekde dialoglara, toparlaýyn işlere we döredijilikli tabşyryklara aýratyn orun berilýär. Okuwçylar dürli ýagdaýlary görkezýän gepleşik maşklary arkaly dili amaly taýdan ulanmagy öwrenýärler. Şeýle çemeleşme olaryň söz baýlygyny giňeldýär, pikirlerini rus dilinde erkin beýan etmäge höwes döredýär. Şonuň bilen birlikde, tekstler bilen işlemek, kiçi çykyşlar taýýarlamak we dürli oýun görnüşindäki sapaklar hem netijeli usullaryň hataryna girýär.
Sapaklaryň mazmunyny baýlaşdyrmak maksady bilen rus dilli edebi eserlerden, çagalar üçin niýetlenen hekaýalardan hem peýdalanylýar. Şeýle materiallar okuwçylaryň diňe dil başarnyklaryny ösdürmek bilen çäklenmän, olaryň dünýägaraýşyny giňeldýär. Şeýle-de häzirki zaman bilim tejribesi daşary ýurt dillerini öwretmekde medeniýetiň hem möhüm orun eýeleýändigini görkezýär.
Umuman aýdanyňda, rus dilini döwrebap usullar arkaly okatmak okuwçylaryň dil başarnyklarynyň ösdürilmegine, olaryň dünýäniň dürli halklarynyň medeniýeti bilen tanyşmagyna ýardam berýär. Şeýle sapaklar ýaş nesliň giň dünýägaraýyşly, dürli dilleri bilýän bilimli şahsyýetler bolup kemala gelmegine möhüm goşant goşýar.

Rahida ORAZOWA,
Farap etrabyndaky 10-njy orta mekdebiň rus dili mugallymy.