BIZE YAZYARLAR

Dokma senagaty — milli ykdysadyýetiň möhüm pudaklarynyň biri

Häzirki döwürde milli dokma pudagy ýurdumyzda ileri tutulýan wezipeleri we dünýäniň ykdysady giňişligine umumy goşulyşmak ýörelgelerini hasaba almak bilen, Türkmenistanyň innowasion ykdysadyýetiniň okgunly ösüşiniň aýdyň nusgasyna öwrüldi. Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 30 ýyllyk şanly senesine beslenýän Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň daşyndan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan dürli görnüşli önümleriň önümçiligini ýokarlandyrmak, ýurdumyzyň eksport kuwwatyny pugtalandyrmak boýunça öňde goýlan möhüm wezipeler dokma kärhanalary tarapyndan üstünlikli amala aşyrylýar. Pudakda möçber we hil babatda birnäçe ýyldan bäri gazanylýan oňyn ösüş görkezijileri dokma pudagynyň milli ýeňil senagatyň wajyp ugurlarynyň biridigine güwä geçýär.
Gahryman Arkadagymyz tarapyndan başy başlanan giň gerimli özgertmeler syýasatynyň häzirki döwürde hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilmegi bilen, dokma senagatynyň maddy-tehniki binýady yzygiderli döwrebaplaşdyrylyp, ykdysady taýdan has bähbitli täze önümçilikler gurulýar, dolandyryş-marketing işi kämilleşdirilip, önümçilige öňdebaryjy usullar ornaşdyrylýar. Milli dokma pudagynyň içerki we daşarky bazarlarda bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga ýardam edýän bu işleriň ählisi ýurdumyzyň ugurdaş kärhanalarynyň ýokary hilli önüm öndürijiler hökmünde daşary döwletlerde tanalmagyny şertlendirýär. Dokma senagatynyň ýüplük, dokma, örme we tikinçilik ýaly ugurlaryna maýa goýum serişdeleri gönükdirilýär. Birnäçe dokma toplumlarynyň tehniki taýdan döwrebaplaşdyrylmagy munuň aýdyň mysalydyr. Belgiýa, Germaniýa, Italiýa, Şweýsariýa, Ýaponiýa ýaly döwletleriň öňdebaryjy kompaniýalarynyň täze önümçilik tehnologiýalarynyň, awtomatlaşdyrylan ulgamlarynyň ornaşdyrylmagy önümçiligiň möçberiniň artmagyny, harytlaryň ýokary hilini, pudagyň kärhanalarynda iş öndürijiliginiň artmagyny üpjün etdi.
Pudagyň ýokary tehnologiýaly ugruna goldaw bermegiň çäklerinde sintetiki süýümleri ulanmak bilen, onuň ösüşiniň täze ugry ýola goýuldy. Bu bolsa kärhanalaryň ýerli çig mallary netijeli peýdalanmaga bolan mümkinçiliklerini giňeltdi. Şunuň bilen baglylykda, birnäçe dokma toplumlarynda pagta süýüminden, poliestrden garyşyk ýüplükleri, şol sanda gerekli serişdeleri goşmak arkaly alynýan emeli ýüpekden dürli görnüşli üstki eşikleri tikmek üçin matalardyr beýleki önümler öndürilýär.
Milli dokma senagatynyň dünýä ýurtlaryna eksport edilýän önümleriniň gözden geçirilişine öwrülen “Turkmentextile Expo” halkara sergi-ýarmarkasy bu ugurda gazanylan üstünlikleri aýdyňlygy bilen görkezdi. Ol daşary ýurtly gatnaşyjylardyr myhmanlara pudagyň ösüş ugurlary bilen ýakyndan tanyşmaga, zerur maglumatlary almaga mümkinçilik berdi. Gözden geçirilişiň çäklerinde dürli ýurtlaryň bu pudakda iş alyp barýan hünärmenleri bilen duşuşyklar geçirildi. Munuň özi dokma senagatynyň ösdürilýän esasy merkezleriniň biri hökmünde tanalýan, bu ugra täze tehnologik işläp taýýarlamalary, öňdebaryjy enjamlary çekmäge gyzyklanma bildirýän Türkmenistanyň okgunly ösýän bazaryna daşary ýurt kompaniýalarynyň we işewürleriniň gyzyklanmasyny has-da artdyrmaga ýardam etdi.
Diýarymyzda dokma önümçiliginiň batly depginde ösdürilmegi bilen bir hatarda, özbaşdak moda senagaty hem kemala getirilýär. Munuň özi Türkmenistanyň dünýäniň medeni merkezleriniň biri hökmünde eýeleýän ornuny pugtalandyrýar. Aşgabatda ösen moda ýörelgeleri esasynda taýýarlanylan lybaslar toplumlarynyň görkezilişleri yzygiderli geçirilýär. Milli çeperçilik, amaly-haşam däplerine aýratyn üns berýän milli moda hem-de dizaýn mekdebi netijeli ösdürilýär. Aşgabadyň «Dizaýn» ugry boýunça ÝUNESKO-nyň döredijilik şäherleriniň toruna girizilmegi paýtagtymyzyň sebitiň medeniýet, sungat we gözellik merkezi hökmünde eýeleýän ornuny barha berkidýändigini tassyklaýar. Gözden geçirilişiň çäklerinde Italiýanyň, Fransiýanyň, Beýik Britaniýanyň, Niderlandlaryň, Singapuryň, Hindistanyň, Gazagystanyň, Özbegistanyň dünýä belli dizaýnerleriniň taýýarlan täze lybaslar toplumlarynyň görkezilişleri boldy. Sergi-ýarmarka moda dünýäsiniň daşary ýurtly wekilleri bilen tejribe alyşmak üçin giň mümkinçilikleri döretdi.
Döwrebap tehnologiýalar, ykdysady gatnaşyklaryň täze ugurlary boýunça dünýä döwletleri bilen hyzmatdaşlyga açyk Türkmenistan öz toplan baý tejribesini we mümkinçiliklerini paýlaşmaga taýýardyr. Munuň özi milli dokma senagatynyň netijeli döwrebaplaşdyrylmagyny, onuň dünýäniň önümçilik ulgamyna goşulyşmagyny, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň daşary ykdysady gatnaşyklar babatda ykdysadyýetiň bu möhüm pudagynyň işgärleriniň öňünde goýan wezipeleriniň üstünlikli durmuşa geçirilmegini şertlendirýär.

MEREDOWA Jemal,
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň
Dil öwreniş bölüminiň 119-nji okuw toparynyň talyby.